صفحه اصلی ارسال ایمیل افزودن به سایت های منتخب چک کردن ایمیل آزمایشگاه پزشکی محققین
 
آزمایشگاه پزشکی محققین
 
  
دانستنی های پزشکی-> دانستنیهای تخصصی ->تفسير آزمايشگاهي فقر آهن
 
تفسير آزمايشگاهي فقر آهن
 

 

يکي ازمتداولترين بيماريهايي که درآزمايشگاه باآن مواجه ميشويم فقرآهن است. فقرآهن به نوبه خود ميتواند سبب کمخوني گردد.                            

کمخوني فقرآهن درخانمها بعلت پريود ماهانه شايع است اما در آقايان بايد بطور جدي پيگيري وريشه يابي شود.سوالي که مطرح ميشود اينستکه در بررسي فقرآهن انجام چه آزمايشاتي ضروريست و آيا ميتوان به سنجش آهن سرم و يا هموگلوبين اکتفا نمود و يا آزمايشات بيشتري لازمست. براي پاسخ به اين سوال ابتدا مراحل ايجاد آنمي فقرآهن را درتغييرات آزمايشگاهي بررسي ميکنيم .          

 1- مرحله اول : فقط فريتين سرم کاهش مييابدوسايرعوامل مانند هموگلوبين, آهن طبيعي هستند.

 2- مرحله دوم : TIBC افزايش مييابد ولي آهن و هموگلوبين طبيعي هستند.               

3- مرحله سوم : علاوه برموارد بالا کاهش آهن هم مشاهده ميشود.         

4- مرحله چهارم : به موارد فوق کاهش هموگلوبين هم اضافه ميشود.  

با کاهش هموگلوبين ابتدا گلبولها به صورت نرموکروم و نورموسيتيک بوده وبه تدريج بفرم ميکروسيتيک هيپوکروم در مي آيند.                   

نکات قابل توجه

1- پايين بودن فريتين دليل بر کمبود ذخاير ميباشد اما بالا بودن آن فقر آهن را رد نميکند زيرا فريتين جزء پروتئينهاي فاز حاد بوده و در عفونتها و التهابات هم زياد ميشود.              

2- نوسان روزانه آهن سرم خيلي زياد بوده وبين 30 تا 100 درصد گزارش شده وهمچنين درالتهابات, اريتروپوئز غيرموثرو مصرف آهن خوراکي هم افزايش مييابد,لذا اکتفا به يک نتيجه منفردآهن سرم صحيح نميباشد.

3- ترانسفرين پروتئيني است که آهن را در پلاسما منتقل ميکند و ميتوانيم مستقيما آنرا اندازه گيري کنيم و يا اينکه از روي Fe تخمين بزنيم که برابربامقدارآهني استکه در آزمايشگاه به سرم اضافه ميشود وميتواند بطوراختصاصي با پروتئينهاي سرم پيوند يابد. ترانسفرين در التهابات و بدخيمي و بيماري کبد و سوء تغذيه و مصرف ضد حاملگيهاي خوراکي افزايش ميبايد.                 

4- نسبت آهن سرم به ترانسفرين را اشباع ترانسفرين مينامند. کاهش آن به کمتراز 16 % نشانه فقر آهن است. در بچه ها اين نسبت تا 7% هم ميتواند طبيعي باشد.البته درصد اشباع ترانسفرين نيز با تاثير ازنوسان آهن ,نوسان روزانه زيادي دارد و اختصاصي نيست ولي خوشبختانه کاهش همزمان آن با کاهش فريتين را ميتوان نشان قاطع فقر آهن تفسير کرد.                                         

5- به گفته برخي محققين درجهان افزايش TIBC اولين نشانه هماتولژيک فقرآهن است.                              

6- تست تعيين رسپتور ترانسفرين در سرم جديدترين آزمايشي استکه البته گران بوده ولي قادر است فقر آهن را در سطح سلولي بررسي کند.           

اين رسپتورهادر سطح سلولها قرار دارند وبه آهن باند شده و بکمک ترانسفرين اجازه دخول آهن به سلول را ميدهند. در کاهش آهن , ميزان اين گيرنده ها براي جبران کمبود آهن افزايش مييابند. تعداد رسپتورهاي محلول در پلاسما با تعداد آنها در غشاء سلول متناسب است. در آنمي فقر آهن مقدار آنها در پلاسما سه تا چهار برابر طبيعي خواهد شد.         

جالب است بدانيم وقتي که فريتين از 12 ميکروگرم در ليتر پايينتر بيايد مقدار گيرنده ها بالا ميرود. بر خلاف فريتين مقدار اين گيرنده ها در التهابات يا بيماريهاي کبد تغيير نميکند ودر افتراق آنمي فقر آهن از آنمي بيماريهاي مزمن مفيد خواهد بود.     

 
 
آزمایشگاه پزشکی محققین